4 bước khi tiếp cận một trường hợp chấn thương

tiếp cận trường hợp chấn thương

Tiếp cận một trường hợp chấn thương trong giai đoạn “giờ vàng” là khoảng thời gian giới hạn sau một tổn thương. Nếu được xử trí đúng, người bị nạn sẽ có khả năng hồi phục hoặc thoát khỏi di chứng vĩnh viễn. Mối bận tâm lớn nhất trong giai đoạn tiếp cận một trường hợp chấn thương là không bỏ sót các tổn thương nguy hiểm tiềm ẩn, gây mất an toàn cho người bị thương. Ví dụ: Khi tiếp cận một trường hợp chấn thương, bạn luôn bị “hấp dẫn” bởi các vết thương phần mềm chảy máu và tập trung vào đó rồi bỏ qua nguy cơ tiềm ẩn khác như chấn thương cột sống.

Tử vong do chấn thương thường rơi vào 3 giai đoạn:

  • Giai đoạn thứ nhất: Vài phút đầu tiên sau chấn thương. Thường gặp ở chấn thương nặng, sốc mất máu, vỡ tim, vết thương động mạch lớn, chấn thương sọ não nặng, sốc tuỷ…
  • Giai đoạn thứ hai: Vài giờ sau chấn thương. Thường gặp ở chấn thương vỡ tạng, vết thương ngực gây tràn máu/tràn khí màng phổi, xuất huyết não…
  • Giai đoạn thứ ba: Nhiều ngày sau chấn thương. Thường là do biến chứng nhiễm trùng và suy các cơ quan không thể hồi phục.

Sơ cứu ban đầu ở nạn nhân chấn thương là ngăn ngừa nguy cơ tử vong và nặng lên ở giai đoạn thứ 2. Việc tiếp cận một trường hợp chấn thương bài bản, theo thứ tự sẽ giúp bạn hạn chế được việc bỏ sót các mối nguy cơ tiềm ẩn ấy.

tiếp cận trường hợp chấn thương

1. Đánh giá ban đầu

Khi tiếp cận một trường hợp chấn thương cần đánh giá ban đầu năng đảm bảo chức năng sống. Xem thêm bài Đánh giá ban đầu

  • Nhận định mức độ nguy hiểm của hiện trường, môi trường xung quanh;
  • Đánh giá đáp ứng ý thức;
  • Đảm bảo thông thoáng đường thở;
  • Bất động cột sống cổ;
  • Kiểm soát chảy máu và hỗ trợ tuần hoàn;
  • Gọi người hỗ trợ càng sớm càng tốt. Nếu bạn có một mình hãy tuân thủ nguyên tắc gọi hỗ trợ trước khi sơ cứu.

2. Đánh giá lần hai

Nhằm đảm bảo tránh bỏ sót tổn thương cho nạn nhân. Khi tiếp cận một trường hợp chấn thương, nhẹ nhàng cởi bỏ bớt quần áo cho nạn nhân. Trường hợp có chấn thương nhìn thấy, lấy kéo cắt theo đường chỉ may từ bên lành sang bên chấn thương và xem xét các vị trí theo trình tự:

2.1. Đầu mặt cổ

  • Nhìn và sờ khắp vùng đầu mặt cổ tìm vết rách, vỡ xương và chảy máu;
  • Hỏi người bị nạn đau ở đâu vừa giúp xác định vị trí tổn thương vừa đánh giá sự tỉnh táo;
  • Kiểm tra xem có chảy máu hay có dịch bất thường chảy ra từ các hốc tự nhiên… hay không. Nếu có, đề phòng vỡ nền sọ.

2.2. Cột sống

Sờ dọc theo trục cột sống từ cổ xuống thắt lưng để kiểm tra sự toàn vẹn của cột sống.

2.3. Vai và lồng ngực

Nhìn và sờ hai vai, dọc theo các xương sườn, hai bên mạng sườn để kiểm tra có vết rách, lỗ thủng hay các điểm đau chói do gãy xương sườn hay không? Dấu hiệu gián tiếp gồm: ho ra máu, khó thở, lồng ngực di động bất thường.

2.4. Hai tay

Vuốt dọc theo trục của cánh tay để phát hiện rách da và điểm gãy xương.

2.5. Bụng

Sờ nắn bụng nhẹ nhàng. Nếu có đau cần hỗ trợ y tế càng sớm càng tốt bởi nguy cơ chấn thương bụng kín, tổn thương các tạng trong ổ bụng.

2.6. Hai chân

Kiểm tra dọc theo trục của đùi và hai chân. Kiểm tra chảy máu và điểm gãy xương.

3. Đưa người bị nạn về tư thế an toàn

Sau khi đánh giá và kiểm soát chấn thương lần hai của quá trình tiếp cận một trường hợp chấn thương, nếu nạn nhân có chấn thương bất cứ thành phần nào đều đưa về tư thế an toàn và căn cứ vào các loại chấn thương để xử lý sơ cứu.

4. Những chú ý khi tiếp cận một trường hợp chấn thương

  • Không di chuyển người bị nạn khi chưa đánh giá hết tổn thương, trừ khi có nguy cơ cháy, nổ hoặc hiện trường có nguy hiểm;
  • Thời gian là vàng nhưng an toàn là mạng sống. Cần chú ý an toàn cho cả người tham gia sơ cứu và người bị nạn;
  • Cố định cột sống cổ trong tất cả các trường hợp chấn thương cho đến khi chắc chắn loại trừ được chấn thương cột sống;
  • Rửa tay, đeo găng trước và sau khi tiếp xúc với người bị nạn.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *