Kiến Ba khoang

kiến Ba khoang

Kiến Ba khoang là côn trùng thuộc bộ cánh cứng, có tên khoa học là Paederus fuscipes, là loài thiên địch hữu ích chuyên ăn bọ rầy hại lúa. Kiến Ba khoang không đốt, cắn mà di dịch tuần hoàn của cơ thể chúng có chứa Pederin – một loại hoá chất gây viêm da. Pederin cũng có mặt trong dịch tuần hoàn của nhiều loài chân đốt khác. Nếu vô ý dùng tay đập chúng chết hoặc để da tiếp xúc với dụng cụ nào đó có chất dịch của kiến Ba khoang, bạn sẽ bị viêm da tại chỗ. Triệu chứng kích ứng thay đổi bắt đầu từ đỏ nhẹ đến bỏng rộp với những mụn nước không đều. Sau vài ngày tiến triển thành phỏng mủ trắng. Nếu không xử trí kịp thời có thể bị loét da. Người bệnh cảm thấy ngứa, đau rát.

1. Nhận dạng kiến Ba khoang

Kiến ba khoang có thân hình thon, dài như hạt thóc (dài khoảng 0,7 – 1cm, ngang 2 – 5mm), có 3 đôi chân, bụng có đốt, thon nhọn về đuôi. Loài kiến có đôi cánh trong suốt gấp gọn bên dưới cánh cứng, tuy nhiên chúng hiếm khi bay và bò rất nhanh. Kiến Ba khoang có đầu và bụng dưới màu đen, trong khi ngực và bụng trên lại có màu đỏ, vùng trên giữa phát quang ngũ sắc, óng ánh màu xanh, đính kèm đôi cánh cứng (elytra). Đầu kiến Ba khoang nhỏ, có hai râu đơn chia đốt mở rộng về phía trước. Có một cái đầu đen, sau bụng và elytra (cấu trúc này bao gồm các cánh và 3 phân đoạn bụng đầu tiên), và một phần ngực màu đỏ và phía trước bụng trong một xen kẽ màu đen – đỏ – đen – đỏ – đen, tương ứng với đầu – ngực – elytra – trước bụng – sau bụng.

kiến Ba khoang

2. Dấu hiệu tổn thương khi tiếp xúc với dịch kiến Ba khoang

  • Viêm da do kiến ba khoang có thể bị nhiều mức độ từ nhẹ đến nặng tùy theo độc chất xâm nhập qua da;
  • Viêm da thường xuất hiện ở vùng hở như mặt, cổ, ngực, vai, gáy, tay;
  • Tổn thương cơ bản có dạng dát đỏ, thành vệt, thành đám, theo chiều tay quệt, nền hơi cộm, trên có mụn nước hoặc mụn mủ nhỏ li ti ở giữa, có vùng hơi lõm màu vàng nâu, hình tròn hoặc bầu dục;
  • Thương tổn tiếp tục xuất hiện dù không còn sự hiện diện của kiến ba khoang nếu ngứa gãi quệt ra vùng da lành, đặc biệt là các vùng nếp gấp;
  • Cảm giác rát bỏng tại chỗ, thương tổn trên diện rộng có thể sốt nhẹ, nổi hạch lân cận.

3. Xử trí khi tiếp xúc với kiến Ba khoang

  • Khi kiến Ba khoang bám lên da, tuyệt đối không được giết chúng. Dùng tờ giấy sạch hoặc quen nhỏ hoặc dùng miệng thổi mạnh kiến ra khỏi cơ thể. Sau đó, rửa sạch vùng bị kiến Ba khoang bám bằng xà phòng;
  • Nếu bị dịch tiết dính vào da, hay nghi ngờ tiếp xúc với kiến Ba khoang, hãy rửa vùng da tiếp xúc bằng nước sạch và xà phòng;
  • Nếu đau, rát và ngứa, triệu chứng không nghiêm trọng, bạn có thể boi thuốc làm dịu da, như: hồ nước có chứa kẽm oxit và thuốc mỡ hydrocortisol 1%;
  • Hằng ngày vệ sinh vết tổn thương bằng dung dịch sát khuẩn trước khi bôi các chế phẩm làm dịu da;
  • Nếu triệu chứng nghiêm trọng, có nhiễm trùng da và hoại tử hoặc tổn thương ở vị trí có ảnh hưởng đến thẩm mỹ, nguy hiểm, như: trên mặt, bộ phận sinh dục, niêm mạc, vết thương diện tích rộng… hãy đến gặp bác sỹ chuyên khoa da liễu để được tư vấn dùng thuốc kháng sinh chống nhiễm khuẩn và giảm viêm;
  • Nếu viêm da ở trẻ nhỏ, bận nên đến gặp bác sỹ chuyên khoa da liễu vì da trẻ rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương.

4. Những chú ý với kiến Ba khoang

  • Triệu chứng viêm da do kiến Ba khoang ban đầu dễ nhầm với zona. Tuy nhiên, zona chỉ mọc 1 nửa bên cơ thể dọc theo đường đi của các dây thần kinh. Tổn thương không tạo thành vệt dài theo vết gãi;
  • Thông thường tổn thương da do kiến Ba khoang diễn biến khoảng 3 – 7 ngày sẽ đóng vảy, khô, không để lại sẹo. Chỉ để lại đám da sẫm màu vài tháng sau sẽ hết;
  • Một số ít tổn thương sẽ lui sau 3 – 5 ngày, không có phỏng mủ tuỳ theo mức độ, liều lượng tiếp xúc và ý thức sơ cứu ban đầu;
  • Không có bằng chứng khoa học chứng minh việc dùng đậu xanh nhai nát đắp vào tổn thương. Trái lại, việc nhai nát đậu xanh sống và nước bọt trong khoang miệng có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, xâm nhập làm tăng nặng thêm tình trạng tổn thương.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *