Ngộ độc thuỷ ngân

ngộ độc thuỷ ngân

Ngộ độc thuỷ ngân là khi bạn hít hoặc nuốt phải nó. Thuỷ ngân là kim loại lỏng có thể bốc hơi trong không khí ở nhiệt độ thường. Chúng được dùng trong một số dụng cụ gia đình, như: nhiệt kế, ẩm kế và một số dụng cụ đo lường. Khi thuỷ ngân bay hơi, nếu bạn hít phải, thuỷ ngân sẽ nhanh chóng hấp thụ qua niêm mạc đường hô hấp và gây ngộ độc. Biểu hiện ngộ độc thuỷ ngân bay hơi là đau mỏi cơ, sốt, mệt mỏi giống triệu chứng của cúm. Tuy nhiên, lượng thuỷ ngân trong một chiếc nhiệt kế chỉ khoảng 0,1ml (< 2g). Số lượng rất nhỏ nên nguy cơ nhiễm độc đường hô hấp là rất thấp.

Thuỷ ngân kim loại hấp thụ kém qua đường tiêu hoá, nuốt hải số lượng nhỏ về nguyên tắc không gây ngộ độc. Thuỷ ngân kim loại cũng không gây nguy hiểm khi tiếp xúc trên da. Thuỷ ngân chỉ nguy hiểm khi ở dạng bốc hơi hay dạng hợp chất hoà tan trong nước (muối thuỷ ngân). Nguy cơ ngộ độc thuỷ ngân khi hít, nuốt phải thường gặp nhất ở cộng đồng là do làm vỡ nhiệt kế trong miệng hoặc vỡ hậu môn hoặc trên tay.

ngộ độc thuỷ ngân

1. Các triệu chứng ngộ độc thuỷ ngân

Các triệu chứng ngộ độc thủy ngân có thể rất đa dạng và xảy ra ngay tức thì hoặc sau một thời gian dài. Nói chung, các triệu chứng tiến triển càng nhanh chứng tỏ liều lượng thủy ngân được hấp thu càng cao. Các dạng thủy ngân khác nhau gây ra một số triệu chứng giống nhau nhưng cũng có các triệu chứng khác nhau. Các triệu chứng có thể phân thành ba loại dựa trên dạng độc tính thủy ngân:

Ngộ độc thủy ngân dạng đơn chất (thường xảy ra ở dạng hơi) có thể gây:

  • Thay đổi tâm trạng, hồi hộp, khó chịu và những thay đổi cảm xúc khác
  • Mất ngủ
  • Đau đầu
  • Cảm giác bất thường
  • Co giật cơ
  • Run
  • Yếu mệt
  • Teo cơ
  • Giảm chức năng nhận thức

Phơi nhiễm với nồng độ cao của thủy ngân đơn chất còn có thể gây ra suy thận, suy hô hấp, và thậm chí là tử vong.

Triệu chứng ngộ độc thủy ngân hữu cơ

Ngộ độc thủy ngân hữu cơ (thường ở dạng methylmercury qua đường tiêu hóa), gây ra các rối loạn về thần kinh, đặc biệt là ở thai nhi gây ra sự chậm phát triển thần kinh. Các triệu chứng khác bao gồm:

  • Giảm tầm nhìn ngoại biên
  • Cảm giác kim châm ở tay chân và miệng
  • Mất/khó phối hợp các động tác
  • Yếu cơ
  • Các khiếm khuyết khác về ngôn ngữ và thính giác.

Vì có nhiều phụ nữ mang thai đã bị nhiễm độc methylmercury, nên độc tính của chất này đã được nghiên cứu ở thai nhi. Não của thai nhi được chứng minh là rất nhạy cảm với methylmercury; chậm phát triển trí tuệ như giảm khả năng suy nghĩ, giảm chú ý, giảm trí nhớ và giảm kỹ năng vận động xảy ra ở nhiều mức độ khác nhau, thường là rất nghiêm trọng, ngay cả khi người mẹ không có bất kỳ triệu chứng nào.

Triệu chứng ngộ độc thủy ngân vô cơ

Ngộ độc thủy ngân vô cơ thường gây phát ban và viêm da. Nếu nuốt phải, nó có thể hòa tan các mô và có thể được hấp thụ tại ruột non. Việc hấp thụ một lượng lớn thủy ngân có thể gây tiêu chảy xuất huyết (đi cầu ra máu). Thủy ngân có thể lan tới các hệ cơ quan khác dẫn đến thay đổi về mặt tâm thần bao gồm thay đổi cảm xúc và mất trí nhớ hoặc tổn thương thận. Ngoài ra, dạng này còn có thể gây yếu liệt cơ.

Các triệu chứng ngộ độc thủy ngân khác

Nhiều triệu chứng khác đã được quy kết là do ngộ độc thủy ngân như cao huyết áp, lạc nội mạc tử cung, đau đầu… đăng trên các tạp chí không chuyên và các báo cáo ca bệnh lẻ tẻ. Hiện tại, không có nghiên cứu nào đủ mạnh để kiểm chứng/hỗ trợ những kết luận này. Tuy nhiên, nếu lo ngại về các triệu chứng và các vấn đề sức khỏe liên quan đến phơi nhiễm thủy ngân, hãy hỏi thêm bác sĩ.

2. Xử trí khi gặp ngộ độc thuỷ ngân

  • Thu thập các hạt thuỷ ngân rơi dưới sàn bằng một mảnh giấy, thu lại vào một chiếu túi nilon hay một chiếc lọ nhỏ. bạn có thể dùng một miếng băng dính để dính chúng lại nếu các hạt rất nhỏ. Chú ý các mảnh thuỷ tinh nhỏ dễ gây tổn thương;
  • Mở cửa để thông gió phòng;
  • Nếu nhiệt kế bị vỡ trong miệng mà không có thương tích thì theo dõi, lượng thuỷ ngân nuốt phải sẽ ra ngoài theo đường tự nhiên. Nếu có thương tích do mảnh thuỷ tinh gây ra, nên tham khảo ý kiến của các bác sỹ chuyên khoa chống độc;
  • Nếu nhiệt kế vỡ ở hậu môn nên kiểm tra và xử lý tương tự như ở nhiệt kế vỡ trong miệng;
  • Nếu nhiệt kế vỡ trên tay thì rửa sạch tay bằng nước và xà phòng, bảo đảm không còn thuỷ ngân kim loại trong vết rách da;
  • Khi có bất kể lo lắng nào, hãy đến cơ sở y tế để được tư vấn và theo dõi.

3. Chú ý phòng tránh ngộ độc thuỷ ngân

  • Nhiệt kế thuỷ ngân luôn chính xác hơn các loại nhiệt kế thay thế khác. bạn có thể cân nhắc khi sử dụng và phải đảm bảo an toàn khi sửa dụng;
  • Tránh tiếp xúc kim loại, trang sức khi làm sạch thuỷ ngân vì vàng có thể bị hoà tan bởi thuỷ ngân;
  • Không dùng máy hút bụi để hút thuỷ ngân rơi trên sàn nhà;
  • Không đổ thuỷ ngân vào bồn xả nước vì chúng sẽ đọng lại, không trôi đi;
  • Một chiếc máy đo huyết áp thuỷ ngân, hay nhiệt kế, áp kế treo tường chứa một lượng thuỷ ngân đáng kể. Nguy cơ nhiễm độc là có thật, bạn nên cẩn thận và có nhiều dụng cụ thay thế cho cộng đồng an toàn hơn.

0924574979